Van de regen in de drop: Dokters van de Wereld getuigt vanuit het vluchtelingenkamp in Lesbos

Lesbos haalt amper nog de pers.  Toch leven nog steeds 2000 vluchtelingen in het nieuwe kamp dat werd opgetrokken nadat een brand het Moria-kamp in as legde.    Bij de vluchtelingen en humanitaire organisaties leefde de hoop dat de omstandigheden in het nieuwe kamp gingen verbeteren.  Maar anderhalf jaar later blijkt dat de kampbewoners opnieuw hun dagen doorbrengen in ellendige omstandigheden.

 

Ik doe een gift

Veel van de vroegere open kampen werden vervangen door gesloten kampen. Hierdoor lijkt het kamp door de omheining en een gelimiteerde bewegingsvrijheid op dat van een gevangenis.” Vertelt Elli Xenou, our Advocacy Officer voor Dokters van de Wereld vanuit Griekenland. “Maar dat is niet alles:  de chemische toiletten zijn in erbarmelijke staat, de elektriciteit valt dagelijks uit waardoor mensen zonder verwarming zitten, en nu, tijdens de winter, worden de bewoners blootgesteld aan de ijzige kou en wind omdat het kamp vlakbij de zee ligt.”

In die omstandigheden verlenen de teams van Dokters van de Wereld medische hulp.  Elke maand komen gemiddeld 530 kampbewoners bij ons langs met gezondheidsproblemen.  Onze teams verlenen zowel primaire zorg maar ook gynaecologische en pediatrische zorg.  Een derde van de bewoners is immers minderjarig en Dokters van de Wereld is de enige humanitaire organisatie die de jongsten in het kamp medisch opvolgt.  “We krijgen ook steeds vaker minderjarigen over de vloer die buiten het kamp leven maar naar ons komen omdat ze systematisch de toegang worden geweigerd in de Griekse hospitalen.”

In 2021 verleenden onze teams in totaal medische zorg aan 6.393 kampbewoners en voerden we meer dan 11.000 consultaties uit. Bijna de helft daarvan gebeurde bij kinderen

“Meer dan 60% van de kampbewoners zijn mensen uit Afghanistan.  Op de vlucht voor de taliban en onderdrukking van vrouwen en kinderen trokken ze weg uit hun land.  Het feit dat wij deze mensen nu in deze omstandigheden laten verkommeren in Europa, is niet minder dan schandalig”, besluit Michel genet, Algemeen Directeur bij Dokters van de Wereld.  

 

Ik doe een gift

Opvangcrisis asielzoekers: nog steeds mensen voor gesloten deuren na vernietigendvonnis

Op 19 januari veroordeelde de rechtbank van eerste aanleg de Belgische staat  tot het nakomen van zijn verplichtingen inzake de opvang van asielzoekers en de toegang tot de internationale beschermingsprocedure. Dit gebeurde op straffe van boetes. 

Een week later houdt de regering zich nog steeds niet aan de uitspraak van het Hof. Mensen die bescherming zoeken worden nog steeds op straat achtergelaten. De staatssecretaris voor Asiel en Migratie is zelfs nog verder gegaan en heeft besloten geen onderdak te verlenen aan mensen die in een ander Europees land asiel hebben aangevraagd. Dit is een duidelijke schending van de  EU-richtlijnen en van de rechtsstaat. 

Onze organisaties roepen de eerste en vice-eerste ministers dan ook op om ervoor te zorgen dat de rechtsstaat wordt geëerbiedigd en dat dit vonnis wordt nageleefd en uitgevoerd, zoals het hoort.
Bijgevoegd vindt u de brief die vandaag naar de leden van de kern is gestuurd.

 

Betreffende: dringende interventie ten gunste van de rechtsstaat.
 
Geachte premier en vicepremiers,
 
Op 19 januari veroordeelde de rechtbank van eerste aanleg jullie federale regering tot het naleven van de wet. De rechtbank eist van de regering dat zij alle asielzoekers onderdak moet verschaffen. Ook moet zij een eind maken aan de situatie waarbij er in hartje winter “geen noodopvang door de Belgische Staat wordt verstrekt [...] waardoor [asielzoekers] soms meerdere nachten na elkaar op straat komen te staan".

De rechter geeft jullie hiermee de duidelijke opdracht dat het “aan u is om voor passende structuren te zorgen die de fluctuaties van het aantal aanvragers het hoofd  bieden. Deze fluctuaties zijn, in die zin, geen uitzonderlijke gevallen zijn en ook steeds zullen terugkeren".

De rechtbank herinnert eraan - en het is triest dat dit moest gebeuren - dat “toegang tot opvang tot doel heeft de menselijke waardigheid te garanderen” en dat “iedereen die een verzoek om internationale bescherming wil indienen dit daadwerkelijk moet kunnen doen, zonder onnodige vertraging. Iedereen heeft het recht op een opvang die hen een waardig leven kan garanderen".
De rechter voegde eraan toe dat “het met feiten bewezen is dat personen wiens verzoek om internationale bescherming werd verhinderd meermaals de nacht buiten hebben doorgebracht. Dat terwijl de temperaturen onder het vriespunt doken en zij geen enkele zorg of aandacht kregen van de bevoegde autoriteiten.”

Wij zijn dan ook met stomheid geslagen toen we hoorden dat jullie regering vijf dagen na dit vonnis nog steeds niet aan haar verplichtingen voldoet, ondanks de boetes die uit de staatskas worden gehaald. Afgelopen dagen constateerden wij dat er ter plekke opnieuw mensen hulp en opvang wordt geweigerd.

En het ergste van alles is dat de staatssecretaris voor Asiel heeft verklaard dat hij asielzoekers, die reeds in andere lidstaten om asiel hebben gevraagd, niet langer wil opvangen. Hij wil hen voor een onbepaalde tijd op een wachtlijst plaatsen. Dit is volstrekt illegaal en in strijd met de Europese richtlijnen. Het Hof van Justitie van de Europese Unie bevestigt dat het recht op opvang van toepassing is gedurende de hele aanvraagprocedure van de Dulbinverordening, tot aan de definitieve overdracht.
 
De verklaringen van de staatssecretaris stroken dus niet met de uitspraak van de Brusselse rechtbank van eerste aanleg.
 
Wij verzoeken jullie dus nogmaals dat geen enkele asielzoeker nog zonder onderdak komt te zitten, zoals het vonnis van 19 januari 2022 jullie heeft opgelegd.

Wij vragen u allen, zowel de premier als de vicepremiers, om er  in alle ernst voor te zorgen dat de beginselen van onze rechtsstaat worden gerespecteerd. Wanneer de Belgische rechterlijke macht de Belgische uitvoerende macht veroordeelt voor een wet die door een Belgische wetgever is aangenomen, moet dit vonnis ook worden nageleefd en uitgevoerd. Zoals het hoort.


Lijst ondertekenaars 

Dokters van de Wereld 
OBFG
CIRÉ
Vluchtelingenwerk Vlaanderen
Liga voor de Rechten van de Mens
ADDE
SAAMO

Opvang van asielzoekers: de staat over de hele lijn schuldig bevonden

In november 2021  spanden tien organisaties een kort geding aan tegen de Belgische staat en Fedasil wegens schending van het asielrecht en het recht op opvang. Het opvangnet, waarvan de organisaties het slechte beheer en  werking al jaren aan de kaak stellen, was nog maar eens verzadigd. Gedurende weken n konden vele mensen hun verzoek om bescherming niet laten registreren en werden ze midden in de winter op straat achtergelaten, zonder de opvang te krijgen waarop zij recht hadden. De rechtbank van eerste aanleg heeft zojuist uitspraak gedaan: het volgt de organisaties in alle opzichten en veroordeelt de Staat en Fedasil voor hun beheer van de "opvangcrisis".

 

Volgens de beslissing van het Hof is de Belgische Staat haar internationale verplichtingen niet nagekomen. "In casu hebben de Dienst vreemdelingenzaken en Fedasil zich zo georganiseerd dat slechts het aantal personen dat overeenkomt met het aantal beschikbare plaatsen toegang kreeg  (...) Deze handelwijze wekt de volledig foute indruk dat het recht op opvang van personen die om internationale bescherming verzoeken, wordt gerespecteerd, terwijl in werkelijkheid een onbepaald aantal personen eenvoudigweg de toegang wordt ontzegd tot de autoriteit die bevoegd is om hun verzoek om internationale bescherming in te dienen.

Het Hof verwerpt de aangevoerde externe omstandigheden die de verzadiging moeten legitimeren: de overstromingen dateren van juli en de pandemie duurt nu al twee jaar: men kan zich dus niet meer beroepen op verrassing of tijdgebrek.  Schommelingen in het aantal personen dat bescherming zoekt zijn daarenboven inherent aan migratie. Het is dus aan de Belgische Staat om te zorgen voor passende structuren om het hoofd te bieden aan fluctuaties van het aantal aanvragen.

Het Hof herinnert ons er tevens op vernietigende wijze aan dat, gelet op de verzadiging van het opvangnetwerk, de staat een resultaatsverplichting heeft. Indien zij niet in staat is een opvangplaats te bieden, moet zij andere middelen vinden om in de basisnoden van de mensen te voorzien. Zij kan niet vrijblijvend naar oplossingen zoeken: zij moet ze vinden! 

Ten slotte wijst het Hof erop dat, zoals wij al jaren zeggen, het opvangnetwerk constant verzadigd is, waardoor Fedasil haar wettelijke opdracht en internationale verplichtingen verzaakt.

De organisaties geven aan dat de situatie in het aankomstcentrum van Het Klein Kasteeltje zeer precair blijft. Het aantal verzoeken om bescherming neemt niet af, en er wordt geen structurele oplossing voorgesteld. Gevreesd wordt dat in de nabije toekomst opnieuw mensen worden belet asiel aan te vragen en  hun opvang wordt geweigerd. Gezien deze kritieke context en de verontrustende signalen die wij ontvangen, is deze beslissing van de rechtbank van eerste aanleg een sterk signaal.

Wij hopen dat de Staat en Fedasil de ernst van de situatie inzien en eindelijk hun verplichting nakomen om de fundamentele rechten van asielzoekers te eerbiedigen.

 

Ondertekenaars:

  • Médecins du Monde / Dokters van de Wereld
  • CIRÉ
  • Vluchtelingenwerk Vlaanderen
  • Samenlevingsopbouw
  • NANSEN asbl
  • Avocats.be – Ordre des Barreaux francophones et germanophones
  • Médecins sans frontières Belgique / Artsen zonder grenzen België)
  • Ligue des droits humains
  • ADDE (Association pour le droit des étrangers)
  • Plateforme Citoyenne BelRefugees Burgerplatform

 

1212 AERF

 

Dokters van de Wereld is lid van het Consortium 12-12 en de VEF.

Contactez-nous

Dokters van de wereld

Doe een gift: BE26 0000 0000 2929

 

Kruidtuinstraat 75, 1210 Brussel
+32 (0) 2 225 43 00
info@doktersvandewereld.be

 

BTW: BE 0460.162.753