België
Vrouwen & Empowerment

Veilige abortus makkelijk toegankelijk in ons land? Ja, behalve als je geen papieren hebt.

Op de internationale dag voor het recht op abortus  publiceert  Dokters van de Wereld een nota die een confronterend beeld schetst van de obstakels die vrouwen zonder papieren ondervinden bij hun vraag tot vrijwillige zwangerschapsonderbreking.  De nota met aanbevelingen werd bezorgd aan de betrokken kabinetten en wordt ondersteund door meer dan 50 organisaties, waaronder de Vlaamse abortuscentra (LUNA), de Franstalige Centra voor Familiale Planning, mensenrechtenorganisaties en vrouwenbewegingen zoals Furia en Rosa VZW 
 

 

Administratieve doorlooptijd voor aanvragen abortus:  4 tot 9 weken lang

Wie als vrouw of meisje in ons land geen toegang heeft tot zorg, doorloopt tussen de 6 à 8 zorgverleners, 10 gesprekken en wacht soms tot 9 weken lang tot het OCMW  (misschien) toegang geeft tot een abortus.  Dat komt omdat zij beroep moeten doen op de procedure Dringende Medische Hulp.  Die procedure regelt de toegang tot zorg voor mensen in een precair verblijf maar staat bol van onduidelijkheden, tegenstrijdigheden en administratieve obstakels. Daardoor belanden patiënten én hulpverleners systematisch in een race tegen de klok om de procedure te doorworstelen binnen de wettelijk bepaalde abortustermijn van 12 weken zwangerschap.

Die omslachtigheid wordt bovendien versterkt door het feit dat de verschillende OCMW’s de procedure niet op eenduidige wijze interpreteren. Daardoor belanden we in situaties waarbij de toegang in de ene gemeente vlot verloopt en quasi ontoegankelijk is in een andere gemeente.   

Nòg een bijkomende belemmering is dat elk OCMW slechts samenwerkt met een beperkt aantal abortuscentra. “Zo zijn er in sommige gemeentes 5 abortuscentra, maar heeft het OCMW slechts met 2 van hen een samenwerkingsverband. Als die 2 centra geen plaats meer hebben, moet de vrouw zich richten tot een ander centrum en roept het OCMW een extra procedure in om de toegang tot een ‘afwijkend’ centrum te reguleren.”  

Vrouwen, hulpverleners én abortuscentra zitten wekenlang in onzekerheid over het antwoord van het OCMW.  En dat leidt regelmatig tot onaanvaardbare morele en financiële dilemma’s waarbij abortuscentra zelf de kosten betalen of de vrouwen zich in de schulden moeten steken. 

Subjectieve houding & gebrek aan kennis bij sommige hulpverleners.

Uit gesprekken en casestudies is er ten slotte geregeld sprake van een gebrek aan kennis, opleiding en neutraliteit van sommige hulpverleners en socio-medische diensten: “Zo drukken sommige medewerkers hun persoonlijke morele overtuigingen door en proberen de vrouwen te overtuigen om niet over te gaan tot abortus.  Dat is in een land als België dat zo hoog oploopt met vrouwenrechten onaanvaardbaar.  En nog meer als je bedenkt dat  een aanzienlijk deel van onze patiënten ongewenst zwanger raken door seksueel geweld.”  

Samengevat: de toegang tot abortus wordt voor vrouwen en meisjes zonder papieren in ons land systematisch belemmerd.  En dat is onaanvaardbaar.


 

Op basis van deze nota maken Dokters van de Wereld en de +50 partners daarom volgende urgente aanbevelingen:

  • vrouwen effectieve toegang te verlenen tot vrijwillige zwangerschapsonderbreking moet de administratieve procedure vereenvoudigd en geharmoniseerd worden met, onder meer :
    • een onmiddellijke tijdelijke tenlastename (‘tijdelijke kaart’)
    • een versnelde en vereenvoudigde administratieve procedure
    • het garanderen van de vrije keuze van een zorgverstrekker, zoals dit het geval is voor alle Belgen
  • Informatie, opleiding en sensibilisering van de hulpverleners over de toegang tot zorg en abortus
  • De periode waarbinnen een abortus mogelijk is, optrekken van 12 weken naar 18 weken zwangerschap voor alle vrouwen en meisjes die zich op het Belgisch grondgebied bevinden
  • De verplichte reflectietijd van 6 dagen schrappen voor alle vrouwen en meisjes.

Medeondertekenaars van de nota in alfabetische orde (zie ook onderaan rapport): 

320 rue Haute - UMC Sint- Pieter
Amnesty International Franstalig
Brusselse Huisartenkring (BHAK) 
Bruxelles Laïque 
Centre d’Action Laïque (CAL) 
Centre de Planning et de Consultations Conjugales et Familiales Estelle Mazy - Liège 
CIRÉ 
Conseil des Femmes Francophones de Belgique (CFFB) 
deMens.nu 
Espace P. 

Ella VZW
Federatie van de Brusselse HuisArtsen Verenigingen(FAMGB) 
Fédération des Centres de Planning familial des Femmes Prévoyantes Socialistes 
Fédération des Centres Pluralistes de Planning Familial (FCPPF) 
Fédération des maisons médicales 
Fédération des Services Sociaux (FDSS) 
Fédération Laïque des Centres de Planning Familial (FLCPF) 
Femma Wereldvrouwen 
Femmes & Santé  
Femmes de Droit asbl 

FOS
Furia 
GAMS België 
Garance 
Geneeskunde voor het Volk - Médecine pour le Peuple 
Gents Solidariteitsfonds 
Groupe d’Action des Centres Extra Hospitaliers Pratiquant l’Avortement (GACEHPA) 
Kif Kif 
La Ligue des Droits Humains (LDH) 
Luna Abortuscentra 
Marianne 
MOC Bruxelles 
O’Yes 
Observatoire du sida et des sexualités - ULB 
Persephone vzw 
Planning Aimer Jeunes 
Planning Saint-Josse 
Planning Saint-Marolles 
Progress Lawyers Network – BruxellesSaut de page 
Rosa vzw 
Saamo vzw 
Sensoa 
Ulysse - SSM 
UTSOPI 
Vakgroep conflict en ontwikkelingsstudies UGent, Dr. Siggie Vertommen
Vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnsgezondheidszorg - UGent 
Vereniging van Wijkgezondheidscentra (VWGC) 
Vie Féminine 
Violett 
Vrouwenraad 
VUB Dilemma 
ZIJkant 




 

 

 

1212 AERF

 

Dokters van de Wereld is lid van het Consortium 12-12 en de VEF.

Contactez-nous

Dokters van de wereld

Doe een gift: BE26 0000 0000 2929

 

Kruidtuinstraat 75, 1210 Brussel
+32 (0) 2 225 43 00
info@doktersvandewereld.be

 

BTW: BE 0460.162.753