België
Mensen aan de rand van de samenleving

7 maand COVID-19 zorg in de onderbuik van ons land: “we doen verder maar pijnpunten niet langer op één hand te tellen.”

Vandaag zitten we middenin de tweede golf en Dokters van de Wereld maakt zich zorgen:  terwijl elders in het land de teugels strakker worden getrokken, zien we dat de situatie voor daklozen en andere mensen aan de rand van de samenleving te veel op zijn beloop wordt gelaten en dat steunmaatregelen uit de 1e golf worden afgebouwd.  En dat met een nakende winter in het vooruitzicht.

Een overzicht van 7 maand acties op het terrein & een analyse van de pijnpunten.

Sinds maart 2020 biedt Dokters van de Wereld ononderbroken medische zorg aan de kwetsbaarsten onder de kwetsbaarsten in ons land: daklozen,  mensen zonder papieren, transmigranten, mensen die leven in kraakpanden, druggebruikers en sekswerkers.  

Tijdens de eerste golf werd een krachttoer ondernomen om de acties op het terrein in België te versterken.  We stampten een  dagopvangcentrum voor daklozen uit de grond in Brussel, openden een herstelopvang voor verzwakte daklozen in Antwerpen, we verhoogden het ritme en het aantal zorgbus-permanenties en maakten onze bestaande projecten COVID-19 proof. 

Dokters van de Wereld zag een indrukwekkende inzet van bestaande en nieuwe vrijwilligers: zo’n 400 vrijwilligers en 60 medewerkers zetten zich sinds maart 2020 elke dag in om medische, sociale en psychologische zorg te verlenen aan de (zieke) onderbuik van dit land.  In totaal voerden we sinds maart 7000 consultaties uit bij 3945 mensen.

(c) olivier papegnies, straatrondes dokters van de wereld bij daklozen

1370 consultaties in daklozenprojecten over het hele land

Dokters van de Wereld heeft mobiele teams met artsen en verpleegkundigen in (nacht)opvangcentra voor daklozen in Oostende, Brussel & Antwerpen.  We verlenen er medische zorg en verwijzen vermoedelijke COVID-19 patiënten door.  In totaal voerden onze teams sinds maart net geen 1400 consultaties uit bij daklozen.

Pijnpunten:
  • Het aantal opvangplaatsen voor daklozen in Brussel is in vrije val. Sinds eind september is de opvangcapaciteit van Samusocial verminderd met 80 plaatsen.
  • De extra capaciteit die tijdens de eerste golf werd voorzien is afgebouwd.  Tijdens de eerste golf konden de daklozen terect terecht in 950 bedden in 12 hotels en herbergen in Brussel. Intussen werden al 380 van die bedden afgeschaft.
  • De race naar een tijdelijk bed: wanneer mensen wel een beroep kunnen doen op nachtopvang, moeten ze daar 's morgens weer vertrekken en een andere plek zoeken om de dag door te komen in onzekerheid of ze ‘s avonds een plek zullen kunnen bemachtigen. Dit zorgt voor bijkomende stress, onzekerheid en duizenden daklozen die overdag en ’s avonds onbeschermd en noodgedwongen ronddolen op straat terwijl een avondklok van kracht is.

 

De Herstelopvang voor daklozen van Dokters van de Wereld in Antwerpen (c) Marie Monsieur

De Herstelopvang voor daklozen van Dokters van de Wereld in Antwerpen (c) Marie Monsieur

Good practice : de herstelopvang voor zieke daklozen

 

Goed nieuws is dan weer dat de Antwerpse herstelopvang voor zieke en verzwakte daklozen werd verlengd.  In Antwerpen leefden voor de epidemie heel wat chronisch zieke en verzwakte daklozen op straat.  Daarom richtte Dokters van de Wereld i.s.m. met Stad Antwerpen een herstelopvang voor zieke daklozen op, een plek waar zieke daklozen een eigen kamer krijgen, medisch en psycho-sociaal begeleid worden door een team van artsen, verpleegkundigen en sociaal begeleiders. Sinds de opening van de herstelopvang voerden we 295 consultaties uit.  Recent werd beslist het project te verlengen en te verhuizen naar een geschiktere locatie.

 

(c) olivier papegnies

Onze Medibus : 657 consultaties in onze zorgbussen

Afgelopen 7 maanden voerden onze medische teams 657 medische consultaties uit tijdens onze Brusselse avondrondes op de zorgbus.  Een veelvoud daarvan kwam langs voor een praatje, een koffie of een hulpvraag.  De Medibus is al jaren een vaste stek in het Brusselse straatbeeld.  Al jaren trekken we naar stations, metrostations en doorheen de straten met onze mobiele teams en verpleegkundigen.  Tijdens de COVID-crisis staken we een tandje bij:  we hielpen daklozen, minderjarige vluchtelingen en slachtoffers van seksueel geweld in hun zoektocht naar een slaapplek, water, sanitaire voorzieningen en medische hulp.  En we deelden hygiënekits uit aan mensen die zich geen maskers of desinfectiegel konden veroorloven. 

Pijnpunten: 

Op de Medibus zien we veel mensen die er niet in slagen een slaapplek voor de nacht te vinden.  We zien er ook mensen die zelfs niet meer de moeite nemen om te bellen naar de Samusocial voor een plaats.  De verzadiging in de nachtopvang laat zich met andere woorden sterk zien tijdens de straatrondes met de Medibus.   "Bij de vrijwilligers leidt dit tot grote frustratie omdat ook zij er niet in slagen om een slaapplaats te vinden voor onze patiënten.  Steeds meer mensen die langskomen op de medibus zijn uitgeput van op straat te slapen en te leven in een COVID-19-context die het leven voor daklozen nog zwaarder maakt."

medibus (c) olivier papegnies

Steeds meer mensen die langskomen op de medibus zijn uitgeput van op straat te slapen en te leven in een COVID-19-context die het leven voor daklozen nog zwaarder maakt."

humanitaire hub dokters van de wereld (c) kristof vadino
De humanitaire hub : 2428 consultaties voor mensen onderweg in ons land

Vluchtelingen uit Soedan en Eritrea.  Minderjarige onbegeleide kinderen uit conflictgebieden.  Vrouwelijke vluchtelingen die te maken krijgen met seksueel geweld.  Het zijn de mensen die wij al jaren  elke dag zien in de humanitaire hub voor mensen onderweg in ons land.  De humanitaire hub bleef tijdens de covid-crisis open.  In totaal verleenden we afgelopen 7 maanden 2428 medische consultaties uit bij de mensen onderweg in ons land die de COVID-epidemie moesten overleven in de meest barre omstandigheden: zonder plaats om te slapen, te eten en met de constante dreiging van repressie en arrestaties. 

Pijnpunten:  
  • Ook voor de doelgroep die langskomt op de humanitaire hub stellen we vast dat er een tekort is aan slaapplaatsen en urgentieopvang die werden afgebouwd ondanks aanbevelingen om deze tot minstens eind 2020 te behouden.
  • Fedasil zette een stop op de de fysieke aanmelding van asielzoekers. Hierdoor belandden met name kwetsbare asielszoekers op straat, zonder recht op opvang met als enige optie de al gesatureerde crisisopvang.  Met als resultaat dat ze op straat moeten slapen.
  • Het doelpubliek dat langskomt in de humanitaire hub kan niet voldoen aan de federale richtlijnen rond de avondklok. Hierdoor lopen zij nog meer het risico opgejaagd en weggejaagd te worden door de ordediensten.
  • De mensen die langskomen in de humanitaire hub kampen vaak met een zwakke geestelijke toestand en een traumaverleden.  De huidige tweede golf en het gebrek aan steun zorgt ervoor dat zij nu belanden in een context die mentaal amper nog vol te houden is.
Oostendse zorgantenne dokters van de wereld (c)marie monsieur
vrijwilliger dokters van de wereld oostende (c) marie monsieur
vrijwilliger dokters van de wereld oostende (c) marie monsieur

Onze lokale antennes in Wallonië en Vlaanderen

Al vele jaren heeft Dokters van de Wereld lokale antennes aan de kust en in Wallonië.  Na een reorganisatie bleven ook deze antennes wekelijks patiënten verwelkomen in Oostende, Zeebrugge, Brugge, Bergen, La Louvière en Namen.  Op deze lokale antennes zien we vooral Belgen in extreme armoede zonder toegang tot zorg.  Een uiterst kwetsbare groep dus in tijden van een epidemie.  In Oostende en Zeebrugge zien we naast diezelfde groep  ook transmigranten die vastzitten in ons land. In totaal voerden we afgelopen 7 maanden 658 consultaties uit in onze zorgantennes over het hele land

Onze vaste zorgcentra

En dan is er nog de vaste waarde: de permanente zorgcentra van Dokters van de Wereld in Antwerpen en Brussel.  Hier zien doorheen het jaar het gros van onze patiënten.  Hier geven we hen medische hulp, begeleiden we hen naar de tandarts of specialisten en helpen onze sociaal assistenten om onze patiënten opnieuw toegang te krijgen tot het zorgsysteem.   Dat was tijdens de COVID-crisis niet anders.  In totaal kwamen in Antwerpen en Brussel afgelopen 7 maand 1779 mensen langs die anders geen enkele toegang tot zorg zouden hebben gekregen.  

De verzadiging in de reguliere zorg zorgt ervoor dat de zorgcentra & antennes van Dokters van de Wereld geconfronteerd worden met een toevloed van mensen met zorgvragen  die er niet meer in slagen het reguliere zorgsysteem binnen te raken

Pijnpunten:
  • Om de toegang tot gezondheidszorg voor mensen zonder wettig verblijf te bevorderen werd het systeem van Dringende Medische Hulp tijdens de eerste golf versoepeld. Onnodige administratieve drempels werden tijdelijk weggewerkt, want nood breekt wet. Deze versoepelingen zorgden ervoor dat onze sociaal assistenten er veel sneller in slaagden om onze patiënten toegang tot het zorgsysteem te verlenen.  Deze versoepelingen zijn intussen echter teruggedraaid. In vele gemeenten zijn de drempels om Dringende Medische Hulp te krijgen opnieuw erg hoog. Dat is in een volle COVID-19 crisis niet te verantwoorden.
  • Algemeen :  de verzadiging in de reguliere zorg zorgt ervoor dat de zorgcentra & antennes van Dokters van de Wereld geconfronteerd worden met een toevloed van mensen met zorgvragen  die er niet meer in slagen het reguliere zorgsysteem binnen te raken.  Het zorguitstel bij mensen in armoede was voor de epidemie al groot en wordt door de huidige saturatie in het zorgsysteem nog groter.

Contacteer ons

Dokters van de wereld

Doe een gift: BE26 0000 0000 2929

 

Kruidtuinstraat 75, 1210 Brussel
+32 (0) 2 225 43 00
info@doktersvandewereld.be

 

BTW: BE 0460.162.753