België
Harm reduction en kwetsbare minderheden
Uitbraak van huiddifterie in Brussel: Vaccinatiecampagne gericht op de meest kwetsbare groepen
Tussen 18 april en 18 mei hebben 86 dak- en thuislozen in Brussel een vaccinatie tegen difterie gekregen. De campagne is het resultaat van een mobilisatie van Dokters van de Wereld en verschillende Brusselse frontlijnorganisaties. Dokters van de Wereld is blij dat de campagne er is gekomen, maar noemt de actie wel laattijdig. De organisatie betreurt dat het Brusselse preventieve gezondheidsbeleid te weinig oog heeft voor mensen in precaire situaties.
Tussen januari en april 2026 werden vijf gevallen van huiddifterie vastgesteld bij daklozen in de omgeving van het Brussel-Zuidstation. "Huiddifterie is een zeer besmettelijke huidinfectie", legt Anya Despreaux uit, medisch aanspreekpunt voor Dokters van de Wereld in Brussel. "De bacterie wordt van mens op mens overgedragen via direct contact met geïnfecteerde wonden of besmette voorwerpen, zoals kleding."
"Dak- en thuislozen lopen een bijzonder hoog risico door hun moeilijke leefomstandigheden. Denk aan het gebrek aan hygiëne en het feit dat ze vaak dicht op elkaar leven. Daarnaast is hun vaccinatiestatus vaak onvolledig", voegt Despreaux toe.
Vaccinatie als beste bescherming
In België is de vaccinatie tegen difterie standaard opgenomen in het basisvaccinatieschema voor baby's, met herhalingsprikken tijdens de kinderjaren en op volwassen leeftijd. Dankzij deze algemene vaccinatie is de ziekte in ons land zo goed als verdwenen.
Toch vallen kwetsbare groepen vaak buiten de boot bij preventieve gezondheidscampagnes. "Mensen aan de rand van de samenleving worden systematisch over het hoofd gezien bij preventie- en gezondheidsacties. Bij de uitvoering van zulke campagnes wordt geen rekening gehouden met de specifieke noden van kwetsbare doelgroepen", stelt Maite Machado, projectverantwoordelijke bij Dokters van de Wereld in Brussel.
Veel mensen die op straat leven of uitgesloten zijn van de reguliere gezondheidszorg, zijn daardoor niet of onvoldoende gevaccineerd. Dit maakt hen extra kwetsbaar voor infectieziekten.
Een collectieve inspanning
Deze eerste fase van de vaccinatiecampagne was het resultaat van een samenwerking tussen verschillende Brusselse organisaties die gespecialiseerd zijn in armoedebestrijding en schadebeperking (harm reduction). Er werd gewerkt met zowel vaste als mobiele vaccinatiepunten.
De teams van Dokters van de Wereld vaccineerden de afgelopen vier weken 35 mensen tijdens de permanenties van de 'Medibus' aan het Zuidstation.Tegelijkertijd trokken Samusocial en de straathoekwerkers van de gemeente Sint-Gillis de straat op om de doelgroep te informeren en te sensibiliseren over het belang van de prik.
Momenteel lopen er gesprekken met de Brusselse autoriteiten over het verdere verloop van de campagne. Dokters van de Wereld pleit voor een uitbreiding van de doelgroep die nu nog beperkt is tot de omgeving van het Zuidstation. Daarnaast vraagt de organisatie om wissers (swabs) ter beschikking te stellen van de frontlijnwerkers, zodat zij proactief en sneller verdachte wonden kunnen testen.
Trage reactie en gebrek aan preventie
Hoewel het alarm al in januari werd geslagen, duurde het tot eind april voor de vaccinaties daadwerkelijk startten. "Het zijn opnieuw de terreinwerkers die aan de alarmbel moesten trekken bij de overheid om hen te dwingen te reageren op de risico's van huiddifterie bij de meest kwetsbare Brusselaars. Hoewel er noodprocedures bestaan voor gezondheidscrisissen, zien we dat de uitvoering ervan erg traag verloopt zodra het over gemarginaliseerde groepen gaat", betreurt Maite Machado.
Bij gebrek aan snelle actie en preventie vanuit de overheid, moest Dokters van de Wereld de afgelopen jaren al vaker noodgedwongen inspringen bij epidemieën onder kwetsbare groepen in Brussel. Zo reageerde de organisatie eerder al op uitbraken van huiddifterie (december 2023), mazelen (april 2024) en tuberculose (zomer 2025).
Om dit soort situaties in de toekomst te vermijden, moet er volgens Machado veel sneller geschakeld worden: "Het is cruciaal dat het publieke zorgsysteem vanaf het begin rekening houdt met de toegang tot informatie en zorg voor de meest kwetsbare groepen in onze samenleving."
Perscontact :
Emmy Deschuttere
emmy.deschuttere@doktersvandewereld.be
+32 (0)492 79 92 74
Aller plus loin
Inschrijven voor de nieuwsbrief

Dokters van de Wereld is lid van het Consortium 12-12, 11.11.11, Ethische Fondsenwerving en Donorinfo.
Contact
Dokters van de wereld
Kruidtuinstraat 75, 1210 Brussel
+32 (0) 2 225 43 00
BTW: BE 0460.162.753
Doe een gift: BE26 0000 0000 2929
Info
Voor alle vragen over onze projecten en humanitaire diensten:
Voor alle vragen over donateurs, mandaten en onze rekruteerders:
donateurs@doktersvandewereld.be
