“Sociaal werkers zijn Zwitserse zakmessen: we vinden altijd een oplossing”

Sociaal werker Martin Goffaux vertelt over zijn eerste 10 maanden bij Dokters van de Wereld.

Sociaal werkers zijn als Zwitserse zakmessen; we bekijken elke aanvraag individueel en doen voor iedere patiënt aan maatwerk tot we tot een oplossing komen. In de afgelopen tien maanden heb ik vrijwel altijd uiteindelijk een oplossing kunnen vinden.

Hier in de Humanitaire hub verlenen we brede hulp aan kwetsbare mensen in migratie. Dat gaat van voedsel, kledij, juridische ondersteuning tot sociale, psychologische en medische hulp. Dat laatste luik wordt door Dokters van de Wereld georganiseerd.

Om aan alle aanvragen te voldoen, hebben we een volledig team: er zijn twee sociaal verpleegkundigen, twee psychologen en drie sociaal werkers, waaronder ikzelf. Daarnaast worden we bijgestaan door vrijwillige artsen, verpleegkundigen en een vroedvrouw.

In de toegang tot zorg is er vaak een verschil tussen de theorie en de praktijk

Concreet zorg ik ervoor dat mijn patiënten opnieuw toegang krijgen tot zorg, met een speciale nadruk op risicoreductie. Zo kon ik vanochtend nog een patiënt met een medicatieverslaving doorverwijzen naar Transit, een organisatie die zich inzet voor mensen die middelen gebruiken. Maar als ik bijvoorbeeld te maken krijg met een aanvraag voor abortus, raadpleeg ik mijn collega Helena, die gespecialiseerd is in vrouwenrechten.

Toegang tot de tweedelijnszorg verbeteren

Er is vaak een verschil tussen de theorie en de praktijk. We zien nu bijvoorbeeld veel verzoekers tot internationale bescherming uit landen als Palestina. Zij hebben in theorie recht op zorg door de overheid en Fedasil. Toch zien we dat deze groep bij ons komt aankloppen omdat ze heel veel moeite hebben om toegang te krijgen tot bepaalde zorg, zoals een afspraak bij een specialist, medische ingrepen of nazorg.

De bezoekers van de Humanitaire hub kampen met veel fysieke maar ook met mentale gezondheidsproblemen. Het merendeel daarvan is rechtstreeks te wijten aan het totale gebrek aan opvang waardoor ze in erg moeilijke omstandigheden op straat belanden en dakloos worden. De vraag naar huisvesting komt dan ook heel vaak terug.

Het feit dat we asielzoekers dwingen om op straat te leven heeft ook gevolgen voor de medische opvolging. Een patiënt met chronische diabetes bijvoorbeeld die door Fedasil de straat werd opgestuurd, wordt doorverwezen naar het ziekenhuis voor de opvolging van zijn ziekte. Maar om naar dat ziekenhuis doorverwezen te kunnen worden, is er een speciaal attest nodig van Fedasil, met erg hoogoplopende wachttijden. Als diezelfde persoon wél opvang heeft, is het veel gemakkelijker om het dossier op te volgen en is de toegang tot de tweedelijnszorg eenvoudiger.

Mentale gezondheid

We ondervinden veel problemen mensen met mentale noden allemaal te helpen. Wij beschikken in de Hub zelf over twee psychologen drie of vier eerstelijnsconsultaties kunnen geven. Maar vaak zit er niets anders op om dat aantal uit te breiden omdat het zo lang duurt voor ze elders terechtkunnen.

De partners van de Hub - SOS Jeunes, het Franstalige Rode Kruis en het Burgerplatform - sturen ons ook mensen door. In de winter is het soms ingewikkeld en komt het regelmatig voor dat we 40 aanvragen hebben voor slechts 20 plekken. Dan moeten we dus 20 mensen weigeren. Mensen die al nergens anders terecht kunnen. Eergisteren nog moesten we een persoon weigeren bij wie een vermoeden van een maagzweer bestond. Gelukkig hebben we de patiënt naar de urgenties kunnen begeleiden.

In de huidige context van een overheid die verzoekers tot internationale bescherming de straat blijft opsturen, is een plek als de Humanitaire hub van cruciaal belang. Ook al weten we dat we soms een pleister op de wonde zijn, koesteren we vaak onze kleine overwinningen. Ik denk dan aan het vinden van een slaapplek voor iemand of er na veel werk voor zorgen dat een patiënt bij een specialist terecht kan. Het zijn die kleine dingen die ons motiveren om verder te vechten voor onze patiënten.