Slaapzakactie aan Justitiepaleis: Een honderdtal actievoerders vraagt dringende opvang voor mensen die op straat moeten slapen

De actie is een gezamenlijk initiatief van Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Amnesty International, Dokters van De Wereld, BelRefugees, La Ligue enHouse of Compassion. De organisaties willen de federale regering opnieuw wijzen op haar wettelijke en morele verantwoordelijkheid.

“Opvang is meer dan een plek om te slapen,” zegt Eva Davidova, woordvoerder van Amnesty International, die de actie opende. “Het is een eerste stap naar rust, veiligheid en stabiliteit. Wie die kans ontzegd wordt, verliest veel meer dan een bed.”

De aanwezigen, die hun eigen slaapzak neerlegden, willen duidelijk maken wat er gebeurt wanneer de overheid haar verantwoordelijkheid neerlegt: mensen – ook gezinnen met kinderen – worden gedwongen te slapen onder bruggen, in stations of op straat, en dat in onze grootsteden. 

Symbolisch moment

Op 15 november start het winterplan, het jaarlijkse noodopvangmechanisme dat steden activeren tijdens de koudste maanden. Tot vorig jaar werd dit mee gefinancierd door de federale overheid, maar die steun valt nu weg. Daardoor dreigen nog meer mensen, onder wie jongeren en kinderen, op straat te belanden. 

“Terreinorganisaties zijn uitgeput, terwijl de regering weigert te investeren in duurzame oplossingen,” zegt Hassan Ahmad, coördinator van de Legal Helpdesk bij Vluchtelingenwerk. “Dat is een politieke keuze. En politieke keuzes kunnen veranderen.

Drie eisen aan de regering

De organisaties vragen drie onmiddellijke maatregelen:

1) Geen mensen op de straat
De overheid moet voldoende (nood)opvangplekken voorzien zodat niemand in de kou terechtkomt.

2) Herstel de budgetten voor winteropvang
Steden en terreinorganisaties moeten opnieuw voldoende middelen krijgen om mensen op te vangen, zeker in Brussel en Gent waar de druk enorm hoog is. 

3) Respecteer de wet
Wie recht heeft op opvang, moet die opvang ook effectief krijgen — zonder uitzonderingen of vertragingen.

Impact gebrek aan opvang

De impact van het gebrek aan opvang is zichtbaar en voelbaar, zeggen terreinwerkers. “Wie buiten moet slapen, loopt ernstige gezondheidsrisico’s”, benadrukt Pierre Van Heddegem, directeur Belgische Projecten bij Dokters van de Wereld. “Mensen hebben een veilige plek nodig om te herstellen en opnieuw perspectief op te bouwen.”
“Zana Hanafi, voor wie opvang in België het begin van herstel betekende, getuigt: ‘Ik kan me niet voorstellen om geen opvang te krijgen wanneer je hier aankomt. Voor mij was opvang het moment waarop ik mijn procedure én mijn leven opnieuw kon oppikken.’”