"Seksuele opvoeding op het Waalse platteland schiet tekort, meer steun nodig voor mobiele projecten die naar de leefwereld van tieners trekken”

In Wallonië blijft de toegang tot seksuele zorg en opvoeding voor jongeren onvoldoende en ongelijk. Hoewel seksuele voorlichting in Waalse scholen sinds 2023 wettelijk verplicht is, blijkt deze in sociaal kwetsbare regio’s nog te ontoegankelijk. In de provincie Henegouwen, bijvoorbeeld, ligt het aantal tienerzwangerschappen twee keer zo hoog als het landelijk gemiddelde. Dokters van de Wereld pleit daarom voor meer steun voor mobiele, lokale initiatieven zoals de ‘Adobus’, een mobiel kabinet dat seksuele voorlichting naar de speelplaats brengt.

Hoewel de Federatie Wallonië-Brussel in 2023 een decreet aannam dat minimaal twee seksuele voorlichtingssessies verplicht maakt in de Waalse scholen, blijft de uitvoering in de praktijk ongelijk¹: “De kwaliteit, frequentie en beschikbaarheid van erkende lesgevers verschilt te veel van school tot school”, vertelt Aliénor Ader, projectcoördinator bij Dokters van de Wereld.

Momenteel stapelen de grootste risico’s zich op in rurale en sociaal-economisch kwetsbare gebieden. "Seksuele voorlichting is een fundamenteel recht. De overheid heeft de plicht om dit recht voor élk kind te garanderen, ongeacht de regio, school of sociale achtergrond."

Generationele voortzetting van ongelijkheden

De noodzaak is nergens zo tastbaar als in de provincie Henegouwen: het aantal tienerzwangerschappen bij meisjes onder de 20 jaar ligt er twee keer zo hoog in vergelijking met het Belgische gemiddelde². Het aandeel eenoudergezinnen ligt met 15,4% een stuk hoger dan het landelijk gemiddelde van 11,3%³. Medische en psychosociale zorg is er bovendien geografisch niet bereikbaar genoeg.

"Voor jongeren in gemeenten als Quiévrain en Colfontaine is het dichtstbijzijnde centrum voor gezinsplanning vanaf hun school minstens 30 minuten reizen met het openbaar vervoer. Dat is te ver en onrealistisch voor tieners om er op eigen houtje naartoe te gaan. Met andere woorden: de jongeren die het meest nood hebben aan goede voorlichting, krijgen momenteel de minste ondersteuning.”

Adobus: seksuele voorlichting op de speelplaats

Om dit gat te dichten, lanceerde Dokters van de Wereld samen met een groep lokale partners in 2019 de Adobus: een praktijk op wielen die naar de scholen toe rijdt, recht de leefwereld van Waalse tieners in. Het project focust op de speelplaatsen van twee scholen: het Lycée Provincial Hornu-Colfontaine en het Centre Scolaire Don Bosco in Quiévrain.

Gedurende het schooljaar 2025-2026 organiseerde de Adobus 32 spreekuren. “Met elk spreekuur bereikten we gemiddeld zo’n 50 leerlingen in het lyceum in Colfontaine en 30 leerlingen uit Quiévrain.” De spreekuren resulteerden in 33 individuele gesprekken op verzoek van jongeren, 4 zwangerschapstesten, het verstrekken van 3 noodcontraceptiva en het uitdelen van bijna 1.000 condooms. “Daarnaast organiseerden we 15 begeleidingen naar externe hulpdiensten.”

Uit een bevraging in juni 2026 bij 70 leerlingen bleek dat 80% de aanwezigheid van de Adobus op hun speelplaats belangrijk vond. Bijna 70% gaf aan het een groot voordeel te vinden dat de hulpverleners van buiten de school kwamen, omdat het de drempel verlaagde om vertrouwelijke vragen te stellen.

"Vier uur les in een hele schoolcarrière is veel te weinig"

De huidige wettelijke verplichting in Franstalig België omvat slechts twee sessies van in totaal vier uur in het zesde leerjaar en het vierde middelbaar. "Veel te weinig om in te spelen op de echte leefwereld en vragen van jongeren", stelt Ader. "Jongeren worden steeds vroeger geconfronteerd met online grensoverschrijdend gedrag, cyberpesten en druk via sociale media. We moeten hen in de eerste jaren van het middelbaar veel beter begeleiden.”

Na zes jaar van pionierswerk draagt Dokters van de Wereld het Adobus-project eind deze zomer over aan de lokale partners, die het initiatief zelfstandig voortzetten. De organisatie benadrukt echter dat dit geen lokaal initiatief mag blijven: “Dokters van de Wereld vraagt de overheid om structurele middelen vrij te maken en dit soort laagdrempelige modellen uit te rollen naar alle kwetsbare regio's in Wallonië. Het gaat over de toekomst van de nieuwe generatie Waalse kinderen.”