R.I.P. internationaal humanitair recht? “Getuige van geweld tegen ziekenhuizen op een schaal die we sinds WOII niet meer hebben gezien”

Al 6 weken vinden massamoorden plaats in het Midden-Oosten. Het dodental loopt inmiddels op tot in de duizenden.  Sinds begin maart viel Israël al minstens 107 zorginstellingen en ambulances aan. Het resultaat: 57 doden en 158 gewonden. In dezelfde periode vonden in Iran 23 aanvallen plaats waarbij minstens 9 zorgmedewerkers om het leven kwamen.

Als humanitair medewerker en directeur van een medische organisatie bezorgt deze brutaliteit me rillingen over de rug. Het is op zijn best een volstrekte minachting voor het internationaal humanitair recht, op zijn slechtst een doelbewuste strategie.

De systematische aanvallen die we vandaag zien, zaaien terreur onder de medische gemeenschap en de algemene bevolking. Explosies in ziekenhuizen, reddingswerkers op zoek naar half verbrande lichamen in kapotgeschoten hospitalen: het zijn taferelen die onvoorstelbaar zijn in België maar die op dit moment dagelijkse kost zijn in Libanon, Gaza en zoveel andere landen. Het aantal gewonden in Libanon neemt intussen elke dag toe. En terwijl de ziekenhuizen overbelast zijn, aarzelen burgers tegelijk om nog naar een ziekenhuis te gaan uit angst om voor bombardementen.

Volgens het internationaal humanitair recht moeten ziekenhuizen, ambulances en zorgpersoneel beschermd worden. Toch zien we de afgelopen jaren een ongekend veel schendingen tegen dit principe. De statistieken van de Wereldgezondheidsorganisatie zijn ondubbelzinnig: sinds 2023 vervijfvoudigde het aantal gedode zorgmedewerkers en verdrievoudigde het aantal gewonde medische medewerkers. In Gaza alleen kwamen sinds het begin van de oorlog meer dan 1.700 zorgprofessionals om.

Wereldwijd worden we vandaag geconfronteerd met een geweldepidemie tegen zorginstellingen en personeel op een schaal die ik die tijdens mijn 20 jaar als humanitaire medewerker in conflictgebieden nog nooit heb gezien. Bovendien wordt dit geweld steeds vaker genormaliseerd, vaak onder het mom dat ‘de vijand’ zich verbergt in ziekenhuizen, zonder dat hiervoor ook maar iets van bewijs wordt aangeleverd.

Het internationaal humanitair recht is niet toevallig ontstaan uit de as van de Tweede Wereldoorlog; het is onze morele ondergrens in tijden van conflict. Nu conflicten zich wereldwijd vermenigvuldigen, is het van cruciaal belang dat we dit recht  onvoorwaardelijk verdedigen. Niet alleen voor onze zorgverleners maar ook als verzekering voor onze eigen toekomst. Want als we toelaten dat deze wetten vervagen, is niemand meer veilig.

Het internationaal humanitair recht is zwaar toegetakeld. We mogen niet langer toekijken. Laten we het reanimeren voordat het voorgoed verdwijnt.

---  

Over de activiteiten van Dokters van de Wereld in het Midden-Oosten:  

Teams van Dokters van de Wereld zijn actief in verschillende landen in de regio: Libanon, Palestina, Syrië, Jemen en Irak. In Libanon is Dokters van de Wereld al sinds de jaren 90 aanwezig. Naar aanleiding van de recente escalatie van het conflict hebben we onze activiteiten geïntensiveerd en ondersteunen we het Libanese ministerie van Volksgezondheid bij de inzet van mobiele klinieken in Beiroet, Baalbek-Hermel en de Bekaa-vallei.