De impact van het anti-vrouwenrechtendiscours: “Mogelijk tot 55 miljoen extra ongeplande zwangerschappen tegen 2030”

Op de ‘Internationale Dag van de Seksuele Gezondheid’ waarschuwt Dokters van de Wereld voor de impact van de toenemende politisering van de lichamen van vrouwen en meisjes: “Het huidige anti-rechtendiscours laat zich steeds meer voelen op het terrein”, vertelt de organisatie, “met besparingen en tekorten die miljoenen levens zullen eisen en regio’s verder zullen destabiliseren.”

Terwijl de noden wereldwijd toenemen, kunnen internationale humanitaire organisaties door het toenemende anti-rechtendiscours op steeds minder internationale steun rekenen: “We zien de impact van de drastische besparingen in de VS maar ook van traditionele donoren zoals de Europese Unie. De ideologisch gekleurde afslankoperaties vanuit Amerika viseren met name alles wat te maken heeft met seksuele en reproductieve gezondheidszorg”, vertelt Ana Urrutia Enciso, expert internationaal pleidooi voor Dokters van de Wereld.

Meer soa’s en onveilige abortussen 

Gaza, Oekraïne, Oost-Congo: de huidige brandhaarden vergroten systematisch bestaande ongelijkheden bij vrouwen en (jonge) meisjes: “We zitten vandaag met een reeks ernstige conflictgebieden met verwoeste ziekenhuizen, een tekort aan medicatie en medisch personeel.” 

In die context worden meisjes en vrouwen disproportioneel geraakt: “Als diensten zoals moederzorg, gezinsplanning en veilige abortus door besparingen wegvallen, registreren we meer soa's, ongewenste zwangerschappen, onveilige abortussen en moeder- en kindersterfte." 

Tot 55 miljoen extra ongeplande zwangerschappen tegen 2030 

Een flagrant voorbeeld van de politisering van de toegang tot seksuele zorg zien we in Amerika: “De impact van de besparingspolitiek vanuit Washington zorgt op het terrein voor een tekort aan anticonceptie en hiv-behandelingen. Zorgcentra moeten hun deuren sluiten of hun aanbod beperken [1]. The Lancet berekende dat een volledige stopzetting van de Amerikaanse financiering tegen 2030 zal leiden tot 40 à 55 miljoen extra ongeplande zwangerschappen en tot 16 miljoen extra onveilige abortussen in 51 landen.

Intussen dreigt 10 miljoen euro aan contraceptie te vervallen in België 

Tegelijkertijd liggen er in België nog steeds anticonceptiemiddelen ter waarde van zo'n 10 miljoen euro te vervallen in containers, nadat de Amerikaanse regering een vernietigingsbevel oplegde aan ons land. “De containers waren bestemd voor 1,4 miljoen mensen in conflictgebieden, maar staan nu al bijna twee jaar vast in ons land, mede door een gebrek aan daadkracht en politieke moed vanuit de Belgische en Europese autoriteiten.

Amper 2% van het Europese internationale hulpbudget gaat naar seksuele gezondheid  

Hoewel de EU op papier duidelijke doelen stelt [3], blijven de middelen achteroplopen op de ambities. “In 2024 ging slechts 2% van de officiële ontwikkelingshulp van de EU naar seksuele en reproductieve gezondheid en rechten [4]. Nochtans is het een basisvoorwaarde voor de duurzame ontwikkeling of herstel van elk land.”

Met de burgerpetitie ‘Ze doen het Toch’ roepen Dokters van de Wereld en 50 partners de Europese Unie, de lidstaten en België op om hun verantwoordelijkheid te nemen. “Politieke beloftes moeten omgezet worden in financieel en diplomatiek leiderschap en een krachtig tegengeluid vormen tegen de wereldwijde druk op vrouwenrechten.”

[1] Global Health after USAID cuts – The Lancet

[2] Effects of reductions in US foreign assistance on HIV, tuberculosis, family planning, and maternal and child health: a modelling study - The Lancet Global Health

[3] Wereldwijde gezondheidsstrategie, actieplan voor gendergelijkheid III, actieplan voor jongeren, SHIELD-initiatief (seksuele en reproductieve gezondheid en rechten in noodsituaties en leven met waardigheid), enz.

[4] Donors Delivering Report 2026