48 Antwerpse straatdoden op 1 jaar tijd in Antwerpen: “Ontoereikend en onrechtvaardig daklozenbeleid verzwakt kwetsbare daklozen”

“Mensen zonder papieren niet toegelaten…”

Het Antwerps dak- en thuislozenbeleid voorziet enkel opvang tijdens de wintermaanden voor mensen zonder wettig verblijf. De rest van het jaar worden zij niet toegelaten in de reguliere nachtopvang voor daklozen. Dit beleid staat in contrast met andere steden zoals Brussel of Gent, waar niet wordt geselecteerd op de administratieve status maar eerst wordt gekeken naar hoe kwetsbaar iemand is (met een focus op vrouwen, gezinnen, mensen met chronische ziektes of senioren).

“… zelfs als ze ziek, ouder of kwetsbaar zijn” 

 “Elk jaar waarschuwen we over de gevolgen van een beleid dat doelbewust zieke en verzwakte mensen op straat zet, enkel omdat ze niet over de juiste papieren beschikken. In 2025 ging dat bv. over een vrouw van 66 jaar die chronisch ziek was en kampte met incontinentieproblemen. Andere mensen hadden een stoma, waren insulineafhankelijk of kampten met mentale problematieken. Elk jaar worden zij na de winter zonder pardon op straat gezet.”, vertelt Ellen Verryt, Coördinator van de Vlaamse projecten voor Dokters van de Wereld. 

Paniek en onrust

Bij zowel de lokale middenveldorganisaties als de bewoners van de nachtopvang zelf heerst er hierdoor elk jaar grote onrust: “Wanneer de sluiting in zicht komt zien mensen hun vangnet wegvallen en moeten ze noodgedwongen naar de straat terugkeren. De jaarlijkse inkrimping zorgt bovendien voor extra druk op de dagopvang en de spoeddiensten.” 

Het lokale middenveld dringt er bij de lokale overheden daarom op aan om in de eerste plaats te selecteren op de kwetsbaarheid van de dak- of thuisloze persoon die aankloppen bij de nachtopvang: “Volgens de huidige logica krijgt iemand zonder papieren in Antwerpen vandaag geen enkele toegang tot een bed voor de nacht, zelfs niet als het gaat over zieke mensen of ouderen, en zelfs als er nog lege bedden over zijn. Dit uitsluitingsmechanisme leidt tot dramatische situaties voor de personen in kwestie.” 

Afstappen van seizoenslogica

Daarnaast vraagt het lokale middenveld om de capaciteit voor de daklozenopvang te vergroten en af te stappen van de seizoenslogica: “Elk jaar wordt de opvangcapaciteit na 31 maart teruggeschroefd. Alsof daklozen vanaf de lente geen nood hebben aan een plek om te overnachten. Dokters van de Wereld wijst er ten slotte op dat dakloze mensen ook na de winter kwetsbaar blijven: de zomerhitte kan even dodelijk zijn als de winterkou, zeker voor wie kampt met gezondheidsproblemen.”