Meer dan 1.000 zorgprofessionals wijzen Europees deporatieplan af: “Wij zijn zorgverleners, geen grensbewakers"

“Wij zijn zorgverleners: verpleegkundigen, (tand)artsen, vroedvrouwen, psychologen, en zorgmedewerkers. Elke dag staan we in de frontlinie of werken we achter de schermen in ziekenhuizen, praktijken, universiteiten, wijkgezondheidscentra of humanitaire organisaties.

Voor ons geldt er maar één regel: zorg verlenen aan wie dat nodig heeft. Iemands administratieve status is hierbij van geen enkel belang. En daarom trekken wij nu aan de bel. Want het voorgestelde deportatieplan is van plan om overal in Europa in te zetten op een onbeschaamde instrumentalisering van zorgmedewerkers en het zorgsysteem. 

Zorginstellingen als terrein voor de jacht op migranten 

Achter de gortdroge beleidstaal in het plan, schuilt een diepe afbraak van de basisdiensten onze samenleving. Zo stelt de EU voor om lidstaten te dwingen tot vage en verregaande opsporingsmethoden. In de praktijk zou dit een vrijbrief betekenen voor etnisch profileren waarbij scholen, ziekenhuizen, opvangcentra en zelfs privéwoningen zouden worden ingezet als hotspots voor razzia’s op migranten. 

Voor mensen zonder papieren creëert dit een klimaat van pure angst. Dat blijkt ook uit de ICE-praktijken in Amerika: mensen zonder papieren mijden er massaal de dokter, isoleren zich en zien hun gezondheid achteruit hollen. Ziekten worden pas in een te laat stadium behandeld, wat dan weer leidt tot vermijdbare complicaties, langere ziekenhuisopnames en torenhoge kosten voor de maatschappij. 

Medisch beroepsgeheim onder vuur

Het voorstel valt bovendien de hoeksteen van ons vak aan: het medisch beroepsgeheim. Het plan maakt namelijk de weg vrij om gevoelige patiëntgegevens te delen tussen lidstaten en derde landen. Sterker nog, het opent de deur naar een meldplicht: in de nabije toekomst zou het zomaar kunnen dat artsen verplicht worden om de migratiediensten in te lichten als er een (zieke) persoon zonder papieren in hun wachtkamer zit. De dokter als verklikker van zijn of haar patiënten. 

Het bewaken van de privacy van onze patiënten is onze deontologische plicht. Elke maatregel die zorgverleners dwingt te fungeren als verlengstuk van de vreemdelingenpolitie, zien wij als frontale aanval op onze professionele autonomie en de fundamenten van de geneeskunde.

Als zorgprofessionals accepteren wij geen systeem dat mensen opdeelt in 'waardig' en 'onwaardig' voor zorg. Dat zorginstellingen ziet als jachtterrein. Dat mensen bij de nek wil grijpen als ze ziek en op hun kwetsbaarst zijn. 

Met andere woorden: wij zijn zorgverleners en geen grenswachters, verklikkers of een verlengstuk van migratiehandhaving. Wij roepen het Europees Parlement en de Raad daarom op om dit misbruik van zorgsystemen, zieke mensen en zorgmedewerkers te laten vallen.

Ondertekenaars