Voor gesloten zorgdeuren in Namen: aantal consultaties bij Dokters van de Wereld in 10 jaar verdrievoudigd

Sinds 2016 biedt de zorgantenne in Namen eenmaal per week gratis zorg aan mensen in kwetsbare situaties: dakloze mensen, Belgen in armoede, mensen zonder papieren of asielzoekers. “55% van hen kan buiten Dokters van de Wereld op geen enkele andere vorm van medische ondersteuning rekenen,” vertelt Sophie Devillé, coördinator voor de Waalse projecten van Dokters van de Wereld. “De oorzaken hiervoor zijn complex: van onwetendheid over het zorgsysteem en hun rechten, een tekort aan huisartsen en patiëntenstops tot angst voor stigmatisering en financiële, geografische of administratieve barrières.”

Toenemend daklozenprobleem: stijging van 80%

In 2025 beschikte 85% van de patiënten in de Naamse zorgantenne van Dokters van de Wereld niet over een eigen woning en leefde bijna de helft op straat of in de noodopvang. “Die cijfers reflecteren de toenemende regionale daklozenproblematiek,” vertelt Devillé. “Bij de laatste telling in 2024 telde men in de regio Namen 2.073 dak- en thuislozen, ofwel een stijging van 80% t.o.v. de vorige telling in 2021. Dit cijfer past binnen de bredere context in Wallonië, met 20.000 dakloze mensen en een armoedecijfer van 24%, tegenover 11% in Vlaanderen en gemiddeld 21% in de EU.”

50% heeft de Belgische nationaliteit of een verblijfsvergunning 

Die armoede- en daklozenproblematiek gaat gepaard met gezondheidsproblemen die vaak niet worden behandeld: chronische ziekten, psychische stoornissen en verslaving. “Terwijl dakloze mensen of mensen in armoede in vergelijking met de gewone bevolking vaker kampen met een slechte gezondheid, staan ze tegelijkertijd vaker buiten het zorgsysteem. De meeste patiënten die bij ons aankloppen hebben klachten die klassiek verband houden met een leven op straat of in armoede.  Dat gaat dan vooral over spier- en gewrichtsproblemen (22%), huidinfecties (13%), maagklachten (11%) of longproblemen (10%).” 

Bij de patiënten van wie er zicht is op de administratieve situatie, bestond in 2025 de helft uit Belgen of mensen met een verblijfsvergunning. De andere helft bestond uit mensen zonder papieren. 

Aantal psychische klachten verdubbeld

Naast een stijging van het aantal patiënten ziet de antenne ook een toename van het aantal psychische klachten. “Het aantal consultaties voor mentale hulpverlening is de afgelopen vijf jaar verdubbeld. We zien met name veel jongvolwassenen met zware psychische problemen, ook bij mensen die een vluchtverhaal achter de rug hebben. Het falende opvangsysteem ligt hierbij ongetwijfeld mee aan de oorzaak.”

Meer noden en minder middelen

“Het huidige sociaal beleid in ons land vertrekt steeds meer vanuit wantrouwen en uitsluiting. In onze zorgantenne zien we de gevolgen hiervan, met steeds meer bevolkingsgroepen en mensen die uit de boot vallen. Dat onze zorgpost na tien jaar nog steeds zo hard nodig is, is op zich al het bewijs van het falen van de overheid."