10 jaar Medibus : 50.000 bezoekers en 6.000 consultaties in het mobiele kabinet van Dokters van de Wereld

De organisatie zag het project het afgelopen decennium uitgroeien tot een veelzijdig ankerpunt voor wie leeft aan de rafelranden van de Brusselse samenleving: “Het resultaat van de groeiende ongelijkheid en armoede in onze hoofdstad zien wij elke consultatieronde opstappen in onze bus”, zegt Lily Caldwell, manager mobiel team.

Van injectiemateriaal en HIV-tests tot menstruatie- en hygiënekits

In het medische kabinet op de bus kan men terecht voor een consult, screening op infectieziektes zoals hiv of Hepatitis C en steriel injectie- of inhaleermateriaal in het geval van druggebruik. Daarnaast bieden onze onthaalmedewerkers materiële hulp zoals voorbehoedsmiddelen, hygiëne-, incontinentie- en menstruatiekits en proberen we te helpen met vragen rond huisvesting, (daklozen)opvang, kledij of voedsel. 

"We nemen de tijd om de noden van elke bezoeker in kaart te brengen. We helpen met het zoeken naar een slaapplek, vervoersbewijsjes en verwijsbrieven naar bijvoorbeeld een gezondheidscentrum of een specialist.”

De Medibus trekt naar het hart van de leefwereld van de zieke onderbuik van Brussel: in en rond kraakpanden of tentenkampen, stations, metro-ingangen of gewoon op straat. In 2024 trok de Medibus vier maal per week naar zogenaamde ‘hotspots’ zoals het Zuidstation, de Hallepoort, de Ribeaucourt-buurt of het Flageyplein. Tijdens 135 rondes kwamen meer dan 7.000 mensen langs op de bus, een stijging van 140% in vergelijking met 2023.

Geen toegang tot zorg 

De bezoekers van de Medibus worstelen met toegang tot zorg omwille van een gebrek aan middelen of zorgverzekering. Het gaat vooral over mannen (93%) met een gemiddelde leeftijd van 40 jaar. Sinds 2020 zien we jammer genoeg ook een stijging van niet-begeleide minderjarigen, zogenaamde MENA's. 

De belangrijkste gezondheidsproblemen zijn te wijten aan harde leefomstandigheden en omvatten huidaandoeningen (19,1%), musculoskeletale problemen (16,1%) en psychologische klachten (12,9%). "Het gaat over mensen bij wie de band met het traditionele zorgsysteem is doorgeknipt door uitsluiting, armoede, ziekte, zorgweigering of administratieve problemen of geldtekort. Onze consultatie op de Medibus vormt vaak een startpunt om hen verder te begeleiden naar onze zorgcentra en uiteindelijk, het reguliere zorgsysteem."

80% geen of slechts soms een dak boven het hoofd 

Het gros van de mensen dat opstapt op de Medibus is dakloos of onzeker gehuisvest: een enquête bij onze Medibus-bezoekers in 2024 gaf aan dat 80% geen of slechts soms een dak boven het hoofd heeft. “De afgelopen jaren komt deze groep daklozen ook steeds vaker langs op de bus met de vraag hen te helpen met het vinden van een slaapplek voor de nacht: in de chronisch gesatureerde daklozenopvang is het steeds meer vechten voor een plekje. Die stijging is te wijten aan een gebrek aan inzet voor voldoende en duurzame daklozenopvang maar ook aan de Belgische regering die nu al meer dan 3 jaar verzoekers om internationale bescherming naar de daklozenopvang of de straat op stuurt.”
 

Woonkosten compenseren met een bezoek aan de Medibus

1 op 4 mensen in Brussel leeft in armoede en een deel van hen staat voortdurend op het punt om te bezwijken onder het gewicht van hun (stijgende) woonkosten: “Terwijl de armoede er het grootst is, blijft Brussel de duurste plek in ons land om te wonen. De huurprijzen stegen er de afgelopen 2 jaar opnieuw met 5% en de 10% laagste inkomens in Brussel besteedde meer dan 45% van hun inkomen aan huisvestingsuitgaven. Na aftrek van alle kosten, moeten die laagste inkomens rondkomen met 9 euro per dag. Zij komen langs op onze Medibus voor bijvoorbeeld een menstruatiekit of een hygiënekit met tandpasta, zeep of scheermesjes. [1] [2]

Zonder papieren onder de radar in Brussel 

Daarnaast zijn er de mensen die onzichtbaar zijn in de statistieken maar wel langskomen op de Medibus: het Brussels Gewest herbergt namelijk een groot deel van de mensen zonder papieren in België, naar schatting minstens 50.000 mensen. Zij vallen buiten de statistieken, leven onder de radar en komen bij ons langs voor materiële, medische en sociale hulp. 

[1] https://www.vivalis.brussels/nl/armoede-ongelijkheid-brussel#:~:text=11%20Maart%202024-,Armoede%20en%20ongelijkheid%20in%20Brussel%3A%20de%20seinen%20meer%20dan%20ooit,en%20worden%20versterkt%20door%20huisvestingsuitgave

[2] https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/02/18/huurbarometer-2024/#:~:text=Huren%20in%20ons%20land%20is,een%20prijsstijging%20van%205%20procent.

Perscontact: 

Emmy Deschuttere
GSM : +32 (0)492 79 92 74
emmy.deschuttere@doktersvandewereld.be